|
|
czyli
|
jak i w czym zaparzać kawę
|
"...W Polszcze, w domu porządnym, z dawnego zwyczaju,
Jest do robienia kawy osobna niewiasta
Nazywa się kawiarka; ta sprowadza z miasta
Lub z wicin bierze ziarna w najlepszym gatunku,
I zna tajne sposoby gotowania trunku,
Który ma czarność węgla, przejrzystość bursztynu,
Zapach moki i gęstość miodowego płynu..."
|
Adam Mickiewicz
"Pan Tadeusz"
|
|
Kawa !
Kawa to napój znany od setek lat w Azji i Europie. Surowcem do jego przyrządzania są ziarna krzewu o tej samej nazwie, rosnącego w wielu krajach Azji, Afryki i obu Ameryk. Spożywana jest głównie ze względu na specyficzny smak oraz właściwości orzeźwiające. Smak kawy zależy głównie od gatunku i sposobu jej palenia. Czynnikiem działającym orzeźwiająco jest kofeina - substancja występująca w sposób naturalny w ziarnach kawy. W celu wyekstrahowania kofeiny ze zmielonych ziaren poddajemy je działaniu gorącej wody w procesie powszechnie zwanym parzeniem.
|
|
Parzenie "po polsku"
Sposobów parzenie kawy jest wiele. Najczęściej spotykanym w Polsce jest zalewanie wrzątkiem w szklance lub filiżance bardzo drobno zmielonej kawy. Ten sposób jest o tyle praktyczny co mało wydajny, bowiem temperatura wody po zetknięciu się z chłodną szklanką natychmiast się obniża, co powoduje, że duża ilość kofeiny pozostaje w fusach. Poza tym, ze względu na pył kawowy, który zawieszony jest w wodzie, osoby mające kłopoty z żołądkiem lub dwunastnicą natychmiast odczuwają dolegliwości. Kawa parzona "po turecku" - w tygielkach, zawiera na pewno więcej kofeiny, aczkolwiek i ona nie jest wolna od szkodliwego pyłu.
|
|
Kawiarnia ?
Na pewno najlepszym sposobem na dobrą kawę jest jej spożywanie
w barach lub kawiarniach posiadających ekspresy
kawowe. Tutaj czynnikiem wydobywającym kofeinę jest gorąca para
wodna. Tą metodą, w krótkim czasie parzenia kawy, można wydobyć wszystkie
jej wartości smakowe. Poza tym do napoju nie dostaje się szkodliwy pył.
Od pewnego czasu, w małych przytulnych kawiarenkach pojawiły się eleganckie
zaparzacze do kawy. Stawiane na palniku spirytusowym, na stole przed gościem,
na jego oczach zaparzają aromatyczny napój. Częstokroć po takiej degustacji,
rodzi się chęć spożycia tak dobrej kawy w domu.
|
|
Zaparzacz !
Zakup za niewielkie pieniądze ciśnieniowego zaparzacza, który
postawić możemy na palniku kuchenki elektrycznej lub gazowej, rozwiązuje
problem. Typowy zaparzacz składa się z trzech części: zbiorniczka dolnego,
lejka z sitkiem do którego wsypujemy grubo zmieloną kawę, oraz zbiorniczka,
górnego w którym zbiera się gotowy napój. Zasada działania jest prosta.
Woda w chwili gdy zaczyna wrzeć, wytwarza parę wodną, która swym ciśnieniem
wypycha wodę przez lejek ku górze. Po drodze wrząca woda przechodzi przez
warstwę kawy oraz dwa sitka. Gotowy napój zbiera się w górnym naczyniu.
Z chwilą gdy zamiast wody zaczyna z otworu wydobywać się gorąca para,
zaparzacz należy zdjąć z kuchenki i serwować napój. Przygotowana w ten
sposób kawa jest aromatyczna, mocna i nie zawiera szkodliwego pyłu. Można
ją spożywać samą albo ze spienionym mlekiem - wtedy popularnie nazywana
jest cappuccino. Poza tym uzyskany
wywar nadaje się do celów cukierniczych i robienia domowych nalewek.
|
|
Mocna? Mocniejsza!
Od kilku lat pojawiły się na rynku ekspresy o nazwie "Brikka". Zasada ich działania jest taka sama, a różni się od
wcześniej wspomnianej tym, że wewnątrz górnego zbiorniczka jest dodatkowy
zaworek który uwalnia kawę w jednej chwili. Ekspres należy zdjąć natychmiast
z palnika, a kawa z niego otrzymana jest znacznie gęściejsza i jeszcze
bardziej aromatyczna.
|
|
Kawa ekumeniczna?!
Trzecim rodzajem zaparzacza mającym swoje pochodzenie z Włoch
jest "Napoletana".
Łączy ona w swym działaniu cechy kawy zalewanej oraz kawy z ekspresu.
Ten zaparzacz również składa się z trzech podstawowych części: zbiorniczka
dolnego, górnego i filtru na zmieloną kawę. Do dolnego zbiornika wlewamy
wodę, do zbiornika na kawę wsypujemy grubo zmielone ziarna, przykrywany
zbiorniczkiem górnym i stawiamy na maszynkę. Gotująca woda nagrzewa zmielona
kawę znajdującą się w pojemniczku w środku zaparzacza a gdy jest jej w
nadmiarze zaczyna wychodzić przez specjalną dziurkę. Po chwili zdejmujemy
zaparzacz z kuchenki i odwracamy go do "góry nogami" a następnie na około
3 minuty zostawiamy w spokoju. Gorąca woda powoli zaczyna przechodzić
przez kawę i zbierać się w zbiorniczku. Tak przyrządzona kawa nie jest
silnie skoncentrowana, ale posiada zdecydowany aromat.
|
|
Mielenie kawy
Jak już wspomnieliśmy wcześniej kawa w zależności od sposobu parzenia powinna być zmielona na drobiny o odpowiednich wymiarach. Do kawy po turecku im drobniej tym lepiej. Do ekspresów nie za drobno aby pył nie przechodził przez sitka filtrów. Tego typu granulacje uzyskujemy przy użyciu młynków żarnowych o regulowanej odległości między częściami trącymi. W czasie mielenia kawa nie powinna ulegać przegrzaniu, bo może zmienić smak. Najlepiej aby mielona była tuż przed parzeniem. Jeżeli jednak nie jest to możliwe to po zmieleniu powinniśmy zamknąć ją w hermetycznym pojemniku, lub w szczelnej torebce i przechowywać w lodówce. Przestrzegając tych zasad picie kawy może być prawdziwą przyjemnością.
|
